استانداردهای نامگذاری، ساخت و تست کابلهای مفتولی برق
استانداردهای نامگذاری، ساخت و تست کابلهای مفتولی برق
استانداردهای نامگذاری، ساخت و تست کابلهای مفتولی برق در دنیای مهندسی برق، استانداردها زبان مشترک تولیدکنندگان، بازرسان و خریداران هستند. هر کابل مفتولی که در بازار عرضه میشود، باید از فیلترهای سختگیرانه استانداردهای ملی و بینالمللی عبور کند تا ایمنی جان و مال مصرفکنندگان تضمین شود.
استفاده از کابلهای مفتولی غیراستاندارد (که هادی ضعیفتر از حد مجاز دارند یا عایق آنها بازیافتی است)، عامل اصلی درصد زیادی از آتشسوزیهای ساختمانی است. در این مقاله به بررسی کدهای استاندارد کابلهای خشک و فرآیند تست آنها میپردازیم.
بخش اول: کدهای استاندارد نامگذاری کابل خشک (حروف استاندارد VDE)
کابلهای مفتولی با کدهایی شناسایی میشوند که متریال و کاربرد کابل را مشخص میکنند. در اینجا پرکاربردترین حروف را بررسی میکنیم:
- R (در انتهای مقطع): نشاندهنده هادی با مقطع گرد (Round).
- S: نشاندهنده هادی با مقطع سکتور یا سهگوش (Sector – معمولاً در کابلهای چندرشته سایز بالا برای کاهش قطر کابل).
- E: نشاندهنده هادی تکمفتولی (Solid – کلاس ۱).
- M: نشاندهنده هادی چندمفتولی تابیده شده (Stranded – کلاس ۲).
- مثال: کابل 3×16 RE یعنی کابل سه رشته با مقطع ۱۶ میلیمتر مربع، از نوع هادی تکمفتولی گرد (خشک).
بخش دوم: استانداردهای مرجع ملی و بینالمللی کابل مفتولی
تولیدکنندگان معتبر کابل در ایران و جهان ملزم به رعایت تایپ تستها و استانداردهای زیر هستند:
- استاندارد IEC 60228: مرجع بینالمللی تعیین مقاومت الکتریکی هادیها بر اساس کلاس هادی (کلاس ۱ برای مفتول تکلا و کلاس ۲ برای نیمهافشان).
- استاندارد ملی ایران ISIRI 3569: مخصوص کابلهای قدرت با عایق اکسترود شده و ولتاژ نامی ۱ تا ۳۰ کیلوولت.
- استاندارد VDE 0276: استاندارد صنعتی آلمان برای کابلهای توزیع برق فشار ضعیف.
بخش سوم: روشهای تست کیفیت کابل مفتولی در آزمایشگاه
برای اطمینان از اصالت و کیفیت کابل خریداریشده، آزمایشهای زیر روی نمونه کابل انجام میشود:
- تست مقاومت الکتریکی هادی (Conductor Resistance Test): با استفاده از پل دبل کلوین، مقاومت الکتریکی یک متر از کابل در دمای ۲۰ درجه سانتیگراد اندازهگیری میشود. اگر مقاومت از حد مجاز استاندارد بیشتر باشد، نشاندهنده خلوص پایین مس یا کم بودن قطر هادی است.
- تست کشش عایق و روکش (Tensile Strength Test): پلیمر PVC عایق کابل کشیده میشود تا میزان انعطاف و نقطه پارگی آن مشخص شود. عایق نامرغوب در اثر گرما و سرما سریعاً ترک میخورد.
- تست عدم انتشار شعله (Flame Retardancy Test – IEC 60332): کابل باید در برابر آتش مقاوم بوده و شعله را در طول مسیر کابلکشی پخش نکند (خاصیت خودخاموششوندگی).
جدول حداکثر مقاومت الکتریکی مجاز کابل مفتول مسی (در ۲۰ درجه سانتیگراد)
| سایز مقطع کابل (میلیمتر مربع) | حداکثر مقاومت کابل تکرشته کلاس ۱ (Ω/km) | حداکثر مقاومت کابل چندمفتولی کلاس ۲ (Ω/km) |
|---|---|---|
| ۱.۵ | ۱۲.۱ | ۱۲.۱ |
| ۲.۵ | ۷.۴۱ | ۷.۴۱ |
| ۴ | ۴.۶۱ | ۴.۶۱ |
| ۶ | ۳.۰۸ | ۳.۰۸ |
| ۱۰ | ۱.۸۳ | ۱.۸۳ |
| ۱۶ | ۱.۱۵ | ۱.۱۵ |
نتیجهگیری
شناخت استانداردهای نامگذاری و اخذ تاییدیه از آزمایشگاههای معتبر، ضامن خرید ایمن کابلهای مفتولی است. در پروژههای صنعتی و ساختمانی همواره باید به کدهای درج شده روی غلاف کابل و نشان استاندارد ملی توجه ویژه داشت.
نظری برای این وجود ندارد.